Inclusief leiderschap: geef diversiteit de ruimte
In de cultuursector vieren we diversiteit graag, of dat nu op het podium, in tentoonstellingen of tijdens evenementen is. Toch blijkt diezelfde diversiteit achter de schermen nog vaak een uitdaging. Hoog tijd om daar verandering in te brengen door inclusief leiderschap echt de regie te geven.
Waarom inclusief leiderschap?
Inclusief leiderschap gaat verder dan het simpelweg samenbrengen van diverse mensen. Het draait om het actief creëren van ruimte voor hun unieke perspectieven binnen besluitvorming en beleid. Sociale onderneming NewBees INC. richt zich specifiek op het ondersteunen van organisaties bij het ontwikkelen en implementeren van inclusief werkgeverschap. CEO Annemiek Dresen onderstreept het belang van het betrekken van mensen die zelf uitsluiting ervaren: juist zij brengen waardevolle inzichten die zorgen dat beleid en besluiten beter aansluiten bij de behoeften van álle medewerkers.
Maar hoe geef je diversiteit concreet ruimte? Volgens directeur Valerie van Lanschot zit de sleutel in bescheidenheid. Zo legt ze uit dat bescheiden leiders vaker luisteren, ruimte geven aan anderen en hun eigen perspectief ter discussie durven stellen. Zeker voor de cultuursector, waarin samenwerking en creativiteit centraal staan, is het essentieel om iedereen tot hun recht te laten komen.
Inclusief leiderschap vraagt om maatwerk
Inclusief leiderschap betekent niet dat iedereen op dezelfde manier behandeld moet worden. Sterker nog, echte rechtvaardigheid vraagt soms juist om een ongelijke benadering die aansluit bij iemands specifieke behoeften en omstandigheden. Dat begint bij het voeren van echte gesprekken, met oprechte nieuwsgierigheid, een open houding, humor en culturele intelligentie. Zo ontstaat ruimte voor wie iemand werkelijk is, en komt de meerwaarde van diversiteit tot zijn recht. Zoals Julien Oomen, unconscious bias trainer, coach en muzikant, het verwoordt: “De kernboodschap is dat iedereen een rol kan spelen als inclusieve leider, ongeacht je positie. Het gaat om je eigen bijdrage en eigenaarschap, zowel in je persoonlijk leven als op de werkvloer.” Oomen is betrokken bij de OEPS-methode en diversiteit- en inclusietrainingen van NewBees INC.
📖 Leestip: In Daniel Goleman – Primal Leadership: Realizing the Power of Emotional Intelligence wordt uitgelegd hoe empathie en zelfbewustzijn leiden tot betere leiders.
De meerwaarde van neurodiversiteit
In de cultuursector weten we als geen ander hoe waardevol verschillende manieren van denken zijn. Neurodiversiteit is hier een mooi voorbeeld van. Senior adviseur Diversiteit & Inclusie bij Belastingdienst Nederland en oprichter van Neurologic Rosalie Ekstein benadrukt dat neurodiverse teams innovatiever en duurzamer zijn en bovendien beter presteren. Door neurodiversiteit bewust te stimuleren, kan jouw organisatie nog creatiever en innovatiever worden.
Waar begin je?
Inclusief leiderschap klinkt wellicht ambitieus, maar het begint met kleine praktische stappen. NewBees INC. biedt direct toepasbare adviezen om al vanaf het wervingsproces diversiteit te stimuleren. Denk hierbij aan:
- Inclusief en neutraal taalgebruik in vacatureteksten
- Vermijd stereotypering in beeldmateriaal en tekst
- Maak duidelijk dat diversiteit een prioriteit is in jouw organisatie
- Sta open voor alternatieve sollicitatievormen
Er is geen standaard
Een belangrijk inzicht komt van creatief strateeg Nadine Ridder, die benadrukt dat onze ideeën over wat 'de beste kandidaat' is vaak onbewust worden gevormd door dominante normen. In plaats van alleen te kijken naar lineaire carrières en theoretische kennis, pleit zij voor een inclusievere blik op talent. Dat betekent ook ruimte maken voor ervaringsdeskundigheid, veerkracht en het vermogen om te navigeren in complexe sociale situaties: kwaliteiten die in de culturele sector van grote waarde zijn, maar lang niet altijd erkend worden.
📖 Leestip: In Judi Mesman’s onderzoek ‘Leiderschap in kleur’ vind je inzichten uit onderzoek naar leiderschap en raciale diversiteit, met aandacht voor de rol van bewustzijn, bias en representatie.
Veel systemen zijn ontworpen met één standaard voor ogen: de ‘reference man’: een witte man van 1,75 meter en 80 kilo. Dit beïnvloedt niet alleen producten, maar ook hoe we succes en geschiktheid beoordelen. Denk aan smartphones die te groot zijn voor kleinere handen of gezichtsherkenning die mensen met een donkere huid slechter herkent. Deze eenzijdige norm leidt tot uitsluiting. Daarom is het tijd om talent breder te definiëren: minder focus op lineaire cv’s en meer waardering voor uiteenlopende ervaringen, perspectieven en bijdragen aan het geheel.
Zet nu de stap naar inclusief leiderschap
Wil jij diversiteit niet alleen vieren op het podium, maar ook achter de schermen écht de regie geven? In samenwerking met NewBees INC. organiseert Cultuur Academy de training inclusief leiderschap. Meer weten? Neem contact op met Jessica de Jaeger via jessica@cultuuracademy.nl.