Ervaring met Groeispurt: Maria Dabrowski - SYNC

SYNC: vertragen in een wereld die altijd aanstaat

Fotograaf Maria Dabrowski ontwikkelde met een bijdrage van de Groeispurt het project SYNC: een multimediale installatie en fotoboek over consumeren, verwerken en vertragen. Het project bestaat uit een video-installatie (2022) en een fotoboek, gerealiseerd in samenwerking met ontwerpbureau Studio Another Day. SYNC werd recent bekroond met brons bij de Prix de la Photographie Paris, genomineerd voor de Dutch Creativity Awards (categorie editorial) en kreeg aandacht in onder andere Discarded Magazine, PF Magazine en diverse boekrecensies.

Tijd nemen als artistiek uitgangspunt

De kern van SYNC ligt in het verlangen om te vertragen. In een tijd waarin ons hoofd voortdurend ‘aan’ staat, stelt Maria de vraag of we nog wel ruimte nemen om echt te voelen en te verwerken. Juist de onbewuste processen die zich in ons hoofd afspelen wil zij zichtbaar maken. Het project nodigt uit om stil te staan voordat we weer vooruitgaan.

De fotoserie ontstond vanuit een persoonlijke behoefte om een stap terug te doen binnen een veeleisende maatschappij. In een moeilijke periode bood het fotograferen van alledaagse details en natuur Maria houvast: een manier om te reflecteren en opnieuw contact te maken met haar gevoel. Deze zoektocht naar rust en vertraging vormt de basis van het werk.

Het boek: vertraging als ervaring

Het fotoboek SYNC is ontworpen als een fysieke ervaring waarin vertraging letterlijk wordt afgedwongen. Foto’s zijn verwerkt in uitklappagina’s die de lezer uitnodigen — of zelfs dwingen — om langzamer te kijken. Door elke pagina open te vouwen ontstaat een ritme dat het belang van een eigen tempo benadrukt en de intimiteit van de beelden versterkt.

Het ‘uitpakken’ van het boek verwijst tegelijkertijd naar hedendaags consumentengedrag. Waar we gewend zijn om snel te consumeren, vraagt SYNC juist om aandacht, tijd en zorg.

De installatie: beeldconsumptie en het onbewuste

De video-installatie van SYNC richt zich op de vluchtigheid van onze aandacht in een digitale wereld en de toenemende omzetting van menselijk gedrag naar data. Hoeveel informatie kunnen onze hersenen eigenlijk verwerken? En wat doet de constante versnelling met onze psyche?

Tijdens een EEG-experiment bekeek een proefpersoon beelden uit het fotoboek, terwijl hersenactiviteit werd gemeten via elektroden op het hoofd. Deze ruwe data zijn vertaald naar beeld en geluid, waardoor bezoekers worden ondergedompeld in het onbewuste proces van beeldconsumptie. De installatie biedt geen antwoorden, maar prikkelt en stelt vragen over tijd, perceptie en mentale belasting.

Leren omgaan met vertraging

De crowdfunding voor SYNC liep via Voordekunst en maakte verdere uitwerking van het boek en de expositie mogelijk. Het project bracht echter ook uitdagingen met zich mee. Door het werken met meerdere samenwerkingen was het soms puzzelen om alles in goede banen te leiden. Technische details zorgden voor vertraging en noodzaakten tot zoeken naar betere oplossingen.

Deze vertraging had gevolgen: een geplande boekpresentatie met expositie kon niet doorgaan en er moest een nieuwe locatie worden gezocht. Ook bleek de oorspronkelijke begroting niet meer toereikend door stijgende productiekosten. Tegelijkertijd dwong dit proces tot flexibiliteit, heroverweging en aanpassing.

Artistieke ontwikkeling en experiment

Het project bood Maria ruimte om te experimenteren en nieuwe samenwerkingen aan te gaan. Ze werkte onder andere samen met een lithograaf en een videoproductieteam, bouwde voor het eerst een video-installatie en experimenteerde met het printen van fotoportretten op transparante doeken.

Deze ervaringen hebben haar artistieke praktijk verdiept en verbreed. SYNC groeide uit tot een project dat niet alleen inhoudelijk, maar ook technisch en productioneel nieuwe stappen markeert.